İçerik tasarımı

Ses

Ses, ürünün her ekranda aynı kalan kişiliğidir. BigBang’in sesi dört özellikle tanımlanır:

Özellik	Ne demek	Ne değil
Açık	Bir cümle, bir fikir. Okuyan ilk okumada anlar.	Teknik kod, iç ekip dili, kısaltma yığını
Sakin	Durumu olduğu gibi söyler, abartmaz.	Ünlem, büyük harfle bağırma, korkutma
Saygılı	Okuyanın zamanına ve bilgisine saygı duyar; suçlamaz.	“Yanlış girdiniz”, “Geçersiz işlem!”
Yardımcı	Sorunla birlikte çıkış yolunu da söyler.	Yalnızca “Hata oluştu”

Ton

Ses değişmez; ton duruma göre ayarlanır. Okuyanın o anki durumunu düşünün: bir şeyi tamamladı mı, takıldı mı, bir şeyi kaybetmek üzere mi?

Durum	Ton	Örnek (TR)	Örnek (EN)
Başarı	Kısa, olgusal	Değişiklikler kaydedildi.	Changes saved.
Bilgi	Nötr, bilgilendirici	Rapor her pazartesi 09.00’da hazırlanır.	The report is ready every Monday at 09:00.
Uyarı	Dikkatli, nedenini söyler	Bu ayarı değiştirirseniz ekibinizdeki herkes yeniden oturum açar.	If you change this setting, everyone on your team signs in again.
Hata	Sakin, çözüm odaklı	Dosya yüklenemedi. 10 MB’tan küçük bir dosya seçin.	The file could not be uploaded. Choose a file smaller than 10 MB.
Yıkıcı onay	Açık, sonucu söyler	Bu rapor kalıcı olarak silinir.	This report will be deleted permanently.
Boş durum	Yönlendirici	Henüz rapor yok. İlk raporunuzu oluşturun.	No reports yet. Create your first report.

Para ve güvenlikle ilgili ekranlarda ton her zaman olgusaldır: espri, ünlem ve kutlama dili kullanılmaz.

Hitap

• Okuyana “siz” diye hitap edin; İngilizcede “you”. Cinsiyet belirten hitap kullanmayın (I18N-26).
• Eylemi yapanı adlandırın ve etken çatı kullanın: “Ekip yöneticiniz bu erişimi kaldırdı”, “Erişim kaldırılmıştır” değil.
• Yönergelerde “lütfen” yazmayın. Düz emir kipi saygısızlık değildir, açıklıktır: “Şifrenizi girin”.
• Ürün kendinden “biz” diye söz edebilir; sistem hatasında sorumluluğu üstlenin: “Bir sorun oluştu, değişiklikleri kaydedemedik.”
• Markanın adı arayüzde hiçbir zaman sabit yazılmaz; {brandName} değişkeninden gelir (D-12).

Türkçe dilbilgisi

• Geniş zaman kullanın. “Rapor her gün güncellenir”; “güncellenmektedir” değil. “-mektedir”, “gerçekleştirilir”, “sağlanmaktadır” kalıplarını kullanmayın.
• Kısa cümle yazın. Arayüz metni en çok 18, gövde metni en çok 25 kelimedir (WR-19).
• Kesme işareti: Özel adlara, kısaltmalara ve rakamlara gelen ekler kesmeyle ayrılır: “BigBang’in”, “PDF’i”, “2026’da”, “%12’lik”. Ortak adlara kesme gelmez.
• Değişkene ek getirmeyin. {brandName}'e gibi bir ek, adın son harfine göre yanlış çıkabilir. Cümleyi ek gerektirmeyecek biçimde kurun: “{brandName} hesabınız”, “{brandName} uygulamasına”.
• “de/da” ve “ki”: Bağlaç olan “de/da” ve “ki” ayrı yazılır: “Rapor da hazır”. Soru eki “mı/mi” ayrı yazılır: “Kaydedilsin mi?”
• Sayıları rakamla yazın: “3 dosya”, “üç dosya” değil. Cümle başında sayı varsa cümleyi yeniden kurun.
• Kısaltmayı ilk geçtiği yerde açın: “tek kullanımlık şifre (OTP)” (WR-24). Yaygın kısaltmalar (PDF, URL) açılmaz.
• Türkçeyi doğrudan Türkçe yazın. İngilizceden çeviri kokan yapıları kullanmayın: “Bu, raporu silecektir” yerine “Rapor silinir”.

İngilizce dilbilgisi

• İngilizce metin en-GB yazımıyla yazılır: colour, organisation, licence (isim), cancelled (WR-26). Ürünün İngilizce biçim dili de en-GB’dir (I18N-15).
• Etken çatı ve kısa cümle; “utilise” yerine “use”, “leverage” yerine “use” (WR-14).
• Arayüzde yaygın kısaltmalar kullanılabilir: “don’t”, “can’t”. Yasal metinde kullanılmaz.
• “Please” yazmayın; “click here” yazmayın (WR-05, WR-18).
• Liste son öğeden önce virgül almaz: “reports, tables and charts”. Anlam karışıyorsa virgül eklenebilir.

Büyük harf kullanımı

• Cümle düzeni: Sayfa başlıkları, bölüm başlıkları, butonlar, etiketler, menü öğeleri ve sekmeler yalnızca ilk harf büyük yazılır. İki dilde de aynıdır: “Hesap ayarları”, “Account settings” (WR-06).
• Özel adlar: Kişi, kurum, ürün ve bileşen adları kendi yazılışlarıyla kalır: “BigBang”, “Storybook”, “TextInput”. Türkçede TDK’nin özel ad kuralları geçerlidir.
• Tamamı büyük harf yalnızca kısaltmalarda kullanılır (PDF, IBAN). Vurgu için büyük harf kullanmayın.
• Türkçe harfler: Büyük harfe çevirirken toLocaleUpperCase('tr-TR') kullanın; “i” harfi “İ”, “ı” harfi “I” olur (I18N-09). CSS text-transform: uppercase yalnızca öğe doğru lang değerini taşıyorsa doğru çalışır; arayüzde kullanmayın.

Buton ve bağlantı metni

• Buton bir fiille başlar, nokta almaz, emoji içermez: “Kaydet”, “Raporu indir” (WR-28).
• Bir ile üç kelime arasında tutun. Buton metni ne olacağını söyler: “Tamam” ya da “Evet” yerine “Sil”, “Gönder”.
• Onay diyalogunda buton başlıktaki eylemi tekrarlar: başlık “Rapor silinsin mi?”, buton “Sil”.
• İptal eden buton “İptal” ya da “Vazgeç” değil, her yerde “İptal”dir (bkz. Sözlük).
• Bağlantı metni gideceği yeri söyler: “Rapor ayarlarını görün”. “Buraya tıklayın” ve “Daha fazla” tek başına kullanılmaz.

Hata mesajı kalıbı

Her hata mesajı üç soruyu bu sırayla yanıtlar. İkinci soru yalnızca okuyana yardım ediyorsa yazılır.

1. Ne oldu? Olguyu söyleyin: “Dosya yüklenemedi.”
2. Neden? Okuyanın bilmesi gerekiyorsa: “Dosya 10 MB’tan büyük.”
3. Ne yapmalı? Çıkış yolunu verin: “Daha küçük bir dosya seçin.”

Alan hataları

Alan hatası alanın altında, alanla ilişkilendirilmiş olarak görünür ve yalnızca ne yapılacağını söyler.

Durum	Kalıp (TR)	Kalıp (EN)
Zorunlu alan boş	{Etiket} girin. / {Etiket} seçin.	Enter {label}. / Select {label}.
Biçim yanlış	E-posta adresini ad@alanadi.com biçiminde girin.	Enter an email address like name@domain.com.
Çok kısa	En az 8 karakter girin.	Enter at least 8 characters.
Çok uzun	En çok 60 karakter girin.	Enter no more than 60 characters.
Aralık dışı	1 ile 31 arasında bir gün girin.	Enter a day between 1 and 31.
Geçmiş tarih	Bugün ya da sonrası için bir tarih seçin.	Choose today or a later date.
Eşleşmiyor	Şifreler aynı değil. İkinci alana aynı şifreyi girin.	The passwords do not match. Enter the same password in the second field.

Sayfa ve sistem hataları

• Sunucudan gelen hata RFC 9457 type değerine göre bir mesaja eşlenir; ham hata kodu ya da yığın izi gösterilmez. Destek için bir başvuru numarası gösterilebilir.
• Formda birden fazla hata varsa formun başında bağlantılı bir hata özeti gösterilir ve odak özete taşınır.
• Hata mesajı başlığı “Hata!” değildir; olguyu söyler: “Değişiklikler kaydedilemedi”.
• Bağlantı ya da sunucu sorunu okuyanın suçu değildir: “Bağlantınız kesildi” değil, “Bağlantı kurulamadı. İnternet bağlantınızı kontrol edip yeniden deneyin.”

Dosya yüklenemedi. 10 MB’tan küçük bir dosya seçin.

YapınNe olduğunu ve ne yapılacağını söyler.

Hata! Geçersiz dosya.

YapmayınOkuyanı suçlar ve çıkış yolu vermez.

Boş durum metni

Boş durum, bir alanda gösterilecek bir şey olmadığında görünür. Dört türü vardır; her birinin metni farklıdır.

Tür	Başlık	Açıklama	Eylem
İlk kullanım	Henüz rapor yok	Raporlar seçtiğiniz döneme göre hazırlanır.	Rapor oluştur
Sonuç yok (arama, filtre)	Sonuç bulunamadı	Başka bir kelime deneyin ya da filtreleri temizleyin.	Filtreleri temizle
İş bitti	Yeni bildirim yok	Yeni bir şey olduğunda burada görünür.	Yok
Erişim yok	Bu alanı görme izniniz yok	Erişim için ekip yöneticinize başvurun.	Yok

Kurallar:

• Başlık durumu söyler, okuyanı suçlamaz: “Hiç rapor oluşturmadınız” değil, “Henüz rapor yok”.
• Açıklama bir cümledir ve neden boş olduğunu ya da ne zaman dolacağını söyler.
• En fazla bir birincil eylem olur. Eylem yoksa buton koymayın.
• İllüstrasyon kullanılıyorsa metin onsuz da tam anlam taşır (bkz. İllüstrasyon).

Bildirim ve onay metni

• Başarı bildirimi geçmiş zamanla ve kısa yazılır: “Rapor indirildi.” Bir şey geri alınabiliyorsa “Geri al” eylemi eklenir.
• Bildirim en çok iki satırdır. Uzun açıklama gerekiyorsa bildirim yerine sayfa içi uyarı kullanın.
• Yıkıcı onayın başlığı soru biçimindedir ve nesneyi adlandırır: “Rapor silinsin mi?” Gövde geri alınamayacak sonucu söyler.

Uzunluk ve yer

Öğe	Sınır
Buton	1-3 kelime
Sayfa başlığı	En çok 60 karakter
Alan etiketi	1-4 kelime; iki nokta üst üste yok
Yardımcı metin	Bir cümle
Bildirim	En çok iki satır
Boş durum açıklaması	Bir cümle

İngilizce ve Türkçe metin uzunlukları farklıdır. Arayüzü metnin %40 uzayabileceğini düşünerek kurun; sabit genişlik ve tek satır zorunluluğu vermeyin (I18N-35).

Noktalama

• Ünlem işareti kullanmayın.
• Tam cümle olan yardımcı metin, hata ve açıklama nokta ile biter; başlık, etiket ve buton nokta almaz.
• Üç nokta (…) tek karakterdir ve yalnızca sürmekte olan bir işi gösterir: “Yükleniyor…”.
• Tırnak işareti olarak Türkçede ve İngilizcede “ ” kullanın.

Yönergeler

Ne olacağını söyleyen butonlar yazın

Rapor silinsin mi?Sil

YapınButon eylemi adlandırır; okuyan başlığı okumadan da karar verebilir.

Emin misiniz?Evet

Yapmayın"Evet" neyin onaylandığını söylemez.

Kalıplaşmış resmî dil kullanmayın

Değişiklikler kaydedildi.

YapınKısa, geniş zaman, etken çatı.

İşleminiz başarıyla gerçekleştirilmiştir.

YapmayınUzun ve resmî; okumayı yavaşlatır.